113 yıllık mektup Sivaslı Gazi Mehmed’in çocuklarına ulaştı

Sivas Valiliği bünyesinde faaliyet gösteren Sivas Hafıza Merkezi, Kızılay Arşivi’nde bulunan Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı dönemine ait belgeleri incelemeye aldı.

Çalışmalar kapsamında, savaşlara katılan ve esir düşen yaklaşık 180 Sivaslı askerin ailelerine yazdığı veya aileleri tarafından kendilerine gönderildiği halde çeşitli nedenlerle sahiplerine ulaşamayan mektuplara ulaşıldı.

Arşivden çıkarılan mektuplar, kapsamlı bir araştırmanın ardından askerlerin bugün hayatta olan çocukları ve torunlarına teslim edilmeye başlandı.

113 yıl sonra ailesine ulaştı

Bu mektuplardan biri, Sivas’ın Altınyayla ilçesine bağlı Altınyurt köyünden Miktadoğlu Gazi Mehmed’e ait çıktı.

1913 yılında yazılan mektupta, Gazi Mehmed’in babası Hacı Halil Efendi’nin savaşta bulunan oğlunun akıbetini öğrenmek amacıyla devlet makamlarına başvurduğu görülüyor.

60 yaşını aşan Hacı Halil Efendi, oğlundan uzun süre haber alamaması üzerine devlet makamlarına mektup yazarak evladının durumunu sordu.

Ailenin üç evladının da Balkan Harbi’ne katıldığı, oğullardan birinin savaşın ilk dönemlerinde şehit olduğu, bir diğerinin ise esir düştüğü öğrenildi. Gazi Mehmed’in de savaşa katıldığı ve esir düştüğü, yıllar sonra ailesine ulaşan bilgilerle ortaya çıktı.

Mektuplar ailelerine tek tek teslim ediliyor

Mektupların sahiplerine ulaştırılması amacıyla Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural tarafından kapsamlı bir araştırma yürütülüyor.

Askerlerin yaşayan yakınlarını belirlemek için nüfus kayıtları ve mezarlıklar incelenirken, ulaşılan ailelere yaklaşık 110 yıllık tarihi mektuplar teslim ediliyor.

Mektuplar aynı zamanda günümüz Türkçesine aktarılarak kitap haline getirildi. Sivas Hafıza Merkezi tarafından yayımlanan çalışma, savaş yıllarında Sivaslı askerlerin ve ailelerinin yaşadığı ayrılıklara ve dönemin sosyal hayatına ışık tutuyor.

Mektupların ailelere ulaştırılma süreci ise Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Turgay Kural yönetiminde belgesel haline getiriliyor.

113 yıllık emanet çocuklarına teslim edildi

Gazi Mehmed’in 1913 yılında yazılan mektubu, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından ailesine teslim edildi.

Gazi Mehmed’in Ulaş ilçesine bağlı Baharözü köyünde yaşayan 103 yaşındaki oğlu Hacı Mehmet Subaşı, Altınyayla ilçesine bağlı İbicek mezrasında yaşayan 84 yaşındaki oğlu Vahap Subaşı ile 90 yaşındaki kızı Fidan Subaşı, 113 yıl sonra babalarına ve ailelerinin savaş döneminde yaşadıklarına ilişkin önemli bir hatıraya kavuştu.

“Tarihe ışık tutacak bir proje”

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, projenin Sivas ve ülke tarihine ışık tutacak önemli bir çalışma olduğunu söyledi.

Yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektubun arşivlerden çıkarılarak Sivas Hafıza Merkezi’ne kazandırıldığını belirten Şimşek, bu belgelerin kitap haline getirildiğini ifade etti.

Şimşek, “110 yıl önce Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı’nda esir düşmüş askerlerimizin ailelerine veya ailelerinden onlara yazılmış ancak çeşitli sebeplerle ulaşmamış mektupları, bugün hayatta olan çocuklarına ya da torunlarına teslim ediyoruz” dedi.

Gazi Mehmed’in ailesine ait 113 yıllık mektubun da bu kapsamda teslim edildiğini belirten Şimşek, çalışmanın sadece tarihi belgeleri ortaya çıkarmakla kalmadığını, ailelerin geçmişleriyle yeniden buluşmasını sağladığını söyledi.

“Geçmişle bugün arasında bağ kuruyoruz”

1913 yılında Hacı Halil Efendi’nin Balkan Harbi’ne katılan oğlundan haber alabilmek amacıyla mektup yazdığını ancak mektubun sahibine ulaşamadığını aktaran Şimşek, şöyle konuştu:

“Bizler bu emaneti Kızılay arşivlerinde bulduk ve aradan 113 yıl geçtikten sonra bugün Gazi Mehmed’in çocuklarına teslim ettik. Aslında bizler bugün burada sadece bir mektubu teslim etmiyoruz. Bir ailenin yüz yılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasını yeniden gün yüzüne çıkarıyor, geçmişle bugün arasında çok anlamlı bir bağ kuruyoruz.”

Şimşek, arşivlerde başlayan araştırmalardan mektupların bulunmasına, ailelerin tespit edilmesinden teslim sürecine kadar çalışmaların belgesel haline getirildiğini de sözlerine ekledi.