Ateş yayıldıkça tehlike büyüyor! Savaş, ekonomileri fena vuruyor

ABD ve İsrail’in İran’ı vurması ve İran’ın da tüm ABD destekçilerini ve ABD üslerini hedef alan saldırıları Orta Doğu’yu her gün daha fazla ateş çemberine alıyor.

İran savaşın üçüncü gününde Hürmüz Boğazı’nı kapattı, dünyanın petrol ihtiyacının yüzde 86’sının geçtiği boğazın kapanması petrol fiyatlarını 80 dolara yükseltti. Ardından 260 milyardan fazla varil ile dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervi ile en büyük günlük üretim seviyesine sahip olan Suudi Aramco vuruldu ve petrol 84 doları da aştı. Şimdi petrol çevreleri 100 dolarlık senaryolara hazırlık yapmaya başladı.

Ardından Katar’daki dünyanın en büyük LNG tesisi ihracatını durdurduğunu açıkladı ve Avrupa’da doğalgaz fiyatları yüzde 30’un üzerinde arttı. Katar’ın LNG’sinin büyük çoğunluğunu alan Asya’da fiyatların daha fazla yükselmesinden endişe ediliyor.

LNG tesislerinin kapatılması sebebiyle kömüre yönelme olması, kömür fiyatlarını 3 yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Kömürün tonu 128,7 dolara kadar yükseldi. Bu, 2024’ten bu yana görülen en yüksek seviye.

AVRUPA POMPAYI KAPATTI

Petrolde geçiş yollarının kapanıp üretim tesislerinin vurulması, domino etkisine sebep oldu. Avrupa’da bazı istasyonlarda pompalara ‘kullanım dışı’ yazıları asılırken, birçok istasyonda da uzun kuyruklar oluşmaya başladı. Birçok ülke akaryakıtı çeşitli yollarla depolama yoluna gitmeye başladı.

BÜYÜK YÜKÜ DEVLET ÜSTLENECEK

Sektör kaynaklarından gelen son bilgilere göre, bugünden geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına 6,70 TL, benzinin litre fiyatına ise 2,50 TL zam yapılması bekleniyor. Bu zamla motorin 70, benzin 60 lirayı bulacak. Bu beklenti birçok vatandaşın benzin istasyonlarına akın etmesine sebep oldu.

Savaşın seyri, tehlikenin boyutunu büyütürken, petrolün geleceğine dair 100 dolar senaryosunun gündeme gelmesi, devleti de harekete geçirdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı, pandemi döneminde uygulanan ve vergi indirimiyle akaryakıttaki fiyat artışını devletin karşılamasını içeren ‘eşel mobil’ sistemini devreye almanın hazırlığını yapıyor.

Bakanlık kaynaklarından alınan bilgiye göre etki analizleri yapıldıktan sonra karar verilecek ve artışların tüketiciye yansımaması için devlet, vergi gelirinden feragat edebilecek.