Mühendislerden Çarpıcı Rapor: Risk Büyük, Önlem Yetersiz

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Sivas Temsilcisi Hasan Basri Kaygusuz, 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerin 3’üncü yıl dönümünde yaptığı açıklamada Türkiye’nin deprem gerçeğine karşı hâlâ yeterince hazırlıklı olmadığını belirterek kapsamlı önlem çağrısında bulundu.

Kaygusuz, 11 ilde büyük yıkıma neden olan depremlerde on binlerce vatandaşın hayatını kaybettiğini hatırlatarak, 6 Şubat’ın yalnızca anma günü değil, ihmallerin ve yanlış politikaların sonuçlarının hatırlanması gereken bir tarih olduğunu ifade etti.

Türkiye’de depremlerin beklenmedik bir doğa olayı olmadığını vurgulayan Kaygusuz, risklerin öngörülebilir olduğuna dikkat çekerek, yıkımın büyüklüğünün depremin şiddetinden çok yapı kalitesi, denetim süreçleri ve risk azaltma politikalarıyla doğrudan ilişkili olduğunu söyledi.

Son yıllarda meydana gelen orta büyüklükteki depremlerde bile ciddi hasarların yaşandığını belirten Kaygusuz, Balıkesir Sındırgı ve İstanbul Silivri açıklarında meydana gelen depremlerin yarattığı hasar ve endişelerin, mevcut hazırlık seviyesinin yetersizliğini ortaya koyduğunu kaydetti.

Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir bölümünün hâlâ deprem riski altında olduğunu dile getiren Kaygusuz, 2000 yılı öncesi inşa edilen yapıların büyük risk taşıdığını ve imar affı uygulamalarının mühendislik hizmeti almamış yapıların yasallaşmasına neden olduğunu belirtti.

TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu raporuna göre ülke genelinde 6-7 milyon konutun dönüşmesi gerektiğini hatırlatan Kaygusuz, sadece İstanbul’da yaklaşık 600 bin konutun çok riskli olduğunu, toplamda ise 1,5 milyon konutun dönüşüm ihtiyacı bulunduğunu ifade etti.

Kentsel dönüşüm uygulamalarının çoğu zaman rant odaklı yürütüldüğünü savunan Kaygusuz, dönüşüm çalışmalarının yalnızca bina yenilemekle sınırlı kalmaması, zemin yapısı, nüfus yoğunluğu, ulaşım altyapısı ve toplanma alanlarıyla birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Depreme hazırlık çalışmalarının afet sonrasına odaklandığını belirten Kaygusuz, okullar, hastaneler ve kamu binalarının güvenliği konusunda kamuoyuna yeterli ve şeffaf bilgi sunulmadığını söyledi. Ayrıca birçok kentte deprem toplanma alanlarının yetersiz olduğunu ve bazı alanların imara açıldığını kaydetti.

Deprem bölgelerinde yeniden inşa sürecinin devam ettiğini belirten Kaygusuz, barınma, sağlık, eğitim ve altyapı sorunlarının tam olarak çözülemediğini ifade etti.

Kaygusuz, afetlerin kader olmadığını vurgulayarak, güncel ve şeffaf yapı envanteri oluşturulması, risk temelli kentsel dönüşüm politikalarının uygulanması ve yapı üretim süreçlerinin mühendislik hizmetleri doğrultusunda sıkı şekilde denetlenmesi çağrısında bulundu.