Türkçülük ve Turancılık ele alındı

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Kubilay Gül, Özgenur Reyhan Güler’in sunumuyla 24 TV ekranlarında yayımlanan “An ve Zaman” programının konuğu oldu. Programda Türkçülük ve Turancılık düşüncesinin tarihî gelişimi, Osmanlı Devleti’nin son döneminden günümüz Türk dünyasına uzanan süreç içerisinde ele alındı.

Programda özellikle İngiliz istihbaratı tarafından 1917 yılında hazırlanan 31 sayfalık gizli rapor üzerinde duruldu. Prof. Dr. Gül, söz konusu rapor üzerinden İngiltere’nin Turancılık ve Pan-İslamizm düşüncelerine yönelik yaklaşımını değerlendirdi.

İngiltere’nin Hindistan’daki hâkimiyetini koruma kaygısına dikkat çeken Gül, Türk ve Müslüman topluluklar arasında kurulabilecek siyasi ve kültürel birliğin İngiltere tarafından tehdit olarak görüldüğünü ifade etti.

TÜRKÇÜLÜK DÜŞÜNCESİNİN DOĞUŞU ELE ALINDI

Avrupa ve Balkanlar’da yükselen milliyetçilik hareketlerinin Osmanlı Devleti üzerindeki etkilerine de değinen Gül, Osmanlı aydınları arasında gelişen Türkçülük düşüncesinin, devletin içinde bulunduğu siyasi ve sosyal sorunlara çözüm arayışlarının bir sonucu olarak şekillendiğini belirtti. Programda Enver Paşa ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün farklı dönemlerde izlediği stratejiler de karşılaştırıldı. Enver Paşa’nın Turan düşüncesi doğrultusunda Kafkasya’ya yönelik politikaları ile Atatürk’ün Misak-ı Millî sınırlarını esas alan ve savunulabilir bir vatan anlayışına dayanan politikası arasındaki farklılıklar değerlendirildi.

BUHARA’NIN MİLLÎ MÜCADELE’YE DESTEĞİ

Millî Mücadele yıllarında Buhara’nın Anadolu’ya verdiği desteğe de programda geniş yer verildi. Prof. Dr. Gül, Buhara heyetinin Anadolu ordusunu “Küçük Turan Ordusu” olarak nitelendirdiğini ve sahip oldukları 100 milyon rubleyi Ankara’ya gönderdiklerini aktardı. Türk dünyasında birlik fikrinin önemli isimlerinden İsmail Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışı da programın gündeminde yer aldı. Gaspıralı’nın yayımladığı Tercüman gazetesinin Türk toplulukları arasında ortak dil ve düşünce oluşturulmasındaki rolü değerlendirildi. Programın son bölümünde ise Türk dünyasında birlik düşüncesinin günümüzde ulaştığı nokta ele alındı. Bu kapsamda Türk Devletleri Teşkilatı’nın, Türk dünyası arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliğinin günümüzdeki önemli yapılarından biri olduğu vurgulandı.