Uluslararası Enerji Ajansı başkanı Fatih Birol kimdir? Aslen nereli, eşi kim? İşte Özgeçmişi

Fatih Birol, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) icra direktörü olarak görev yapan dünyaca ünlü bir Türk elektrik mühendisi, ekonomist ve enerji uzmanıdır. Peki Fatih Birol aslen nereli, evli mi, eşi kimdir ve kariyerinde hangi önemli başarılara imza atmıştır? İşte Ankara doğumlu bu başarılı ismin özgeçmişi, memleketi, özel hayatı ve Forbes ile Time dergilerine konu olan etkileyici hikayesi.

Fatih Birol kimdir?

Fatih Birol, Türk elektrik mühendisi, ekonomist ve enerji uzmanıdır. 1 Eylül 2015'ten beri Paris merkezli Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) icra direktörlüğü görevini yürütmektedir. Ayrıca Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi'nin fahri başkanıdır.

Aslen nerelidir?

22 Mart 1958 tarihinde Ankara'da doğmuştur. Aslen Ankaralıdır.

Eşi kimdir? Evli midir?

Fatih Birol'un eşinin adı hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. "Fatih Birol eşi ile birlikte zaman zaman çok sevdiği Ayvalık'a gitmektedir.

Özgeçmişi nedir?

• 1976'da TED Ankara Koleji'nden mezun oldu.
• İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi elektrik mühendisliği bölümünden mezun oldu.
• Türkiye Elektrik Kurumu'nda (TEK) çalıştı, ardından Yeşilçam'da film yönetmeni asistanlığı yaptı.
• 1986'da Avusturya'ya giderek Viyana Teknik Üniversitesi'nde enerji ekonomisi alanında yüksek lisans ve doktora yaptı. Eğitimi sırasında hamallık ve kar küreme gibi işlerde çalıştı.
• OPEC'te yedi yıl petrol analisti olarak görev yaptı.
• 1995-2015 arasında IEA'da baş ekonomist ve Küresel Enerji Ekonomisi Direktörü olarak çalıştı.
• 12 Şubat 2015'te 29 üye ülkenin oy birliği ile IEA icra direktörü seçildi. 1 Eylül 2015'te göreve başladı. 22 Ocak 2018'de oy birliği ile yeniden seçilerek görev süresi dört yıl uzatıldı. Kendisi, Amerika veya Avrupa ülkesinden seçilmeyen ve siyasetçi olmayan ilk IEA başkanıdır.
• Başkanlığı döneminde Çin, Endonezya, Fas, Hindistan, Meksika ve Singapur'un örgüte üyeliğini sağlamış, üye ülkelerin dünya enerji tüketimindeki payını %50'den %70'e çıkarmıştır.

Dünya Enerjisinin Zirvesinde Bir Türk: Fatih Birol

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) icra direktörlüğü koltuğunda oturan Fatih Birol, küresel enerji politikalarının şekillenmesinde en etkili isimlerden biridir. 22 Mart 1958'de Ankara'da dünyaya gelen Birol, bir askeri doktor olan Kemal Birol ile ev hanımı Bilge Birol'un iki çocuğundan ilkidir. Onun hayat öyküsü, sıradan başlangıçlardan dünya çapında bir lidere dönüşümün çarpıcı bir örneğidir.

Eğitim hayatına Ankara Kurtuluş İlkokulu'nda başlayan Birol, ortaokul ve liseyi TED Ankara Koleji'nde tamamladı. Babasının doktor olması yönündeki isteğine rağmen matematiğe olan ilgisi ağır bastı ve İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi'nin elektrik mühendisliği bölümünden mezun oldu. Mezuniyet sonrasında Türkiye Elektrik Kurumu'nda çalışmaya başladı ancak mühendislik ona dar geldi. Bunun üzerine sinema sektörüne yöneldi ve Yeşilçam filmlerinde bir yönetmenin asistanlığını yaptı. Ne var ki burada da aradığını bulamadı ve kısa süre sonra asistanlığı bıraktı.

İşte tam bu noktada Birol, mühendislik ile toplumu bir araya getiren asıl alanın enerji olduğuna karar verdi. 1986 yılında Avusturya'ya gitti ve Viyana Teknik Üniversitesi'nde enerji ekonomisi alanında yüksek lisans ile doktora yaptı. Bu zorlu dönemde geçimini sağlamak için hamallık ve kar küreme gibi işlerde çalıştı. Bu yıllar, onun karakterinin temellerini sağlamlaştırdı ve azmini pekiştirdi.

Kariyerine Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nde (OPEC) petrol analisti olarak başlayan Birol, burada tam yedi yıl çalışarak enerji piyasalarını derinlemesine öğrendi. 1995 yılında ise Paris merkezli Uluslararası Enerji Ajansı'na katıldı. Önümüzdeki 20 yıl boyunca baş ekonomist ve Küresel Enerji Ekonomisi Direktörü olarak görev yaptı. Bu süreçte kurumun enerji ve iklim değişikliği politikalarının ekonomik analizinden sorumlu uzman olarak dünya çapında tanındı.

Asıl dönüm noktası 12 Şubat 2015'te geldi. 29 üye ülkenin oy birliği ile IEA'nın en yüksek pozisyonu olan icra direktörlüğüne seçildi. Bu başarı, onu Amerika veya Avrupa ülkelerinden seçilmeyen ve siyasetçi geçmişi olmayan ilk başkan yaptı. 1 Eylül 2015'te görevi Hollanda Ekonomi Bakanı Maria van der Hoeven'dan devralan Birol, vizyonunu hemen hayata geçirmeye başladı.

Birol'un liderliğindeki IEA, gelişmekte olan ülkelerin dünya enerji pazarındaki rolünün artması gerektiği vizyonuyla hareket etti. Bu sayede Çin, Endonezya, Fas, Hindistan, Meksika ve Singapur örgüte üye olarak kabul edildi. Böylece ajansa üye ülkelerin dünya enerji tüketimindeki payı yüzde 50'den yüzde 70'e yükseldi. 22 Ocak 2018'de IEA Yönetim Kurulu tarafından bakanlar toplantısında oybirliği ile yeniden başkan seçilen Birol'un görev süresi bir kez daha uzatıldı.

Fatih Birol'un başarıları uluslararası camiada geniş yankı buldu. 2009'da Forbes dergisi, Barack Obama, Suudi Arabistan Kralı Abdullah ve Vladimir Putin ile birlikte onu "Dünya Enerjisini Yönlendiren 7 Kişi" arasında gösterdi. Aralık 2017'de Financial Times tarafından "Yılın Enerji İnsanı" seçildi. 2021'de ise TIME dergisi onu dünyanın en etkili 100 isminden biri olarak listeledi. ABD eski dışişleri bakanı ve özel iklim temsilcisi John Kerry, Birol için şu ifadeleri kullandı: "En iyi yüksek teknoloji verilerini, iyimser bilgi birikimi ve eski usul retorik inceliği ile bir araya getiriyor. Dünya liderleri için güvenilir bir danışman."

Birol'un aldığı ödüller arasında Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Üstün Hizmet Ödülü, Fransa'nın Ordre des Palmes Académiques Nişanı, Avusturya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı, Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı, İtalya Cumhuriyeti Liyakat Nişanı, İsveç Kuzey Yıldızı Nişanı, Japonya'nın en yüksek devlet nişanı olan Yükselen Güneş Nişanı, Birleşik Krallık Enerji Enstitüsü'nün Melchett Madalyası, Fransa'nın en yüksek sivil nişanı Légion d'honneur, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Zayed Nişanı ve Güney Kore'nin Gwanghwa Madalyası bulunmaktadır.

Imperial College London tarafından fahri bilim doktorası verilen Birol, aynı zamanda Galatasaray Futbol Kulübü'nün ömür boyu fahri üyesidir. Kendisi evlidir ve eşiyle birlikte zaman zaman çok sevdiği Ayvalık'a gitmektedir. Fatih Birol, mühendislikten sinemaya, hamallıktan dünya liderliğine uzanan ilham verici yaşamıyla, Türkiye'nin gurur duyduğu ender uluslararası figürlerden biri olmaya devam etmektedir.