104 yıllık Misak-ı Millî Halısı yeniden hayat buldu

Sivas’ta Millî Mücadele dönemine ışık tutan önemli bir tarihî miras yeniden gün yüzüne çıkarıldı. Sivas Valiliği öncülüğünde, Sivas Hafıza Merkezi’nin araştırmaları sonucunda gerçek hikâyesi ortaya çıkarılan 1922 tarihli Misak-ı Millî Halısı’nın aslına uygun replikası, Sivas Olgunlaşma Enstitüsü tarafından yeniden dokundu.

4 Eylül Sivas Kongresi’nin 107’nci yıl dönümü etkinlikleri kapsamında Sivas Olgunlaşma Enstitüsünü ziyaret eden Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, tamamlanma aşamasına gelen halının replikasını inceleyerek çalışmalara ilişkin bilgi aldı.

Şehit çocuklarının el emeği

Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı’nın ardından çok sayıda çocuğun yetim ve öksüz kalması üzerine Sivas’ta kurulan Darüleytamlarda bu çocukların barınma ve eğitim ihtiyaçları karşılandı. Dönemin Sivas’ında bulunan Darüleytamlarda yaklaşık 2 bin 600 öğrencinin eğitim gördüğü belirtildi.

Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasının ardından Darüleytam öğrencileri tarafından TBMM’ye armağan edilmek üzere özel bir halı dokundu. Üzerinde Misak-ı Millî haritasının yanı sıra Sivas vilayet haritasını da taşıyan eser, 1922 yılında dönemin Sivas Valisi Faik Bey ve Sivas Mebusu Ziya Bey aracılığıyla TBMM’ye gönderildi.

Günümüzde Ankara’daki Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde, diğer adıyla I. TBMM Binası’nda sergilenen halının uzun yıllar envanter kayıtlarında farklı bir şehirle ilişkilendirildiği öğrenildi.

Tarihî yanlış düzeltildi

Halıya ilişkin araştırmalar, Sivas Hafıza Merkezi’nde görev yapan İdris Aslan ve Yaşar Abanos tarafından yürütülen çalışmalar ve tarihî belgelerin incelenmesiyle gerçekleştirildi. Araştırmalar sonucunda eserin Sivas Darüleytamı öğrencileri tarafından dokunduğu ortaya çıkarıldı.

Bu gelişmenin ardından Isparta adına kayıtlı bulunan tarihî halının tescili Sivas adına gerçekleştirildi. Böylece eserin geçmişine ilişkin önemli bir kayıt hatası da düzeltilmiş oldu.

9,5 ayda yeniden dokundu

Tarihî eserin aslına uygun replikası ise Sivas Olgunlaşma Enstitüsü tarafından hazırlandı. Yaklaşık 9,5 ay süren titiz çalışmada geleneksel Sivas halısının dokusu, motifleri ve üretim teknikleri esas alındı.

Halının yün iplikleri, Olgunlaşma Enstitüsünde geleneksel kök boya yöntemiyle ve doğal malzemeler kullanılarak renklendirildi. İnce ve kaliteli yün ipliklerle hazırlanan eser, geleneksel Türk düğümü tekniği kullanılarak tamamen el emeğiyle dokundu.

Her metrekaresinde yaklaşık 360 bin düğüm bulunan replika, yalnızca tarihî bir eseri yeniden üretmekle kalmayıp Sivas’ın geleneksel halıcılık kültürünü de gelecek kuşaklara aktarıyor.

“Tarihimizin en anlamlı tanıklarından biri”

Çalışmanın Sivas açısından büyük önem taşıdığını belirten Vali Yılmaz Şimşek, Misak-ı Millî Halısı’nın Millî Mücadele döneminin anlamlı hatıralarından biri olduğunu söyledi.

Şimşek, 104 yıl önce Sivas’ta dokunan halının, Balkan ve Birinci Dünya Savaşı’nda şehit düşenlerin yetim ve öksüz kalan çocukları tarafından hazırlandığını belirterek, eserin Kurtuluş Savaşı zaferinin bir nişanesi olarak TBMM’ye gönderildiğini ifade etti.

Halı üzerindeki detaylara da değinen Şimşek, eserin bir tarafında Misak-ı Millî haritasının, diğer tarafında ise Sivas vilayet haritasının bulunduğunu kaydetti.

Şimşek, Sivas Hafıza Merkezi tarafından yapılan araştırmalarla eserin gerçek hikâyesinin ortaya çıkarıldığını ve tescilinin Sivas adına gerçekleştirildiğini belirterek, tarihî halının replikasının 4 Eylül Sivas Kongresi’nin yıl dönümünde tamamlanarak TBMM Başkan Vekiline takdim edilmesinin planlandığını söyledi.

“Millî Mücadele inancının abidesi”

Misak-ı Millî Halısı’nın Sivas halkının Millî Mücadele’ye olan inancını yansıtan önemli bir eser olduğunu vurgulayan Şimşek, halının bağımsızlık idealinin nesilden nesile aktarılan güçlü bir hatırası olduğunu ifade etti.

Eserin milletin birlik, beraberlik ve fedakârlık ruhunun sembollerinden biri olduğunu belirten Şimşek, tarihî halının ortaya çıkarılması ve yeniden dokunması sürecinde emeği bulunan Sivas Hafıza Merkezi çalışanlarına, Olgunlaşma Enstitüsü yöneticileri, öğretmenleri ve ustalarına teşekkür etti.