Muhtarlıklar kaldırılırsa maliyet 5 katına çıkabilir

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ali Çiçek, muhtarlıkların kaldırılmasının kamu bütçesini rahatlatmayacağını belirterek, mevcut 24 milyar liralık maliyetin 4-5 katına çıkabileceği uyarısında bulundu.

Son günlerde yeniden gündeme gelen muhtarlıkların kaldırılması tartışmasına Sivas Cumhuriyet Üniversitesinden değerlendirme geldi. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Ali Çiçek, muhtarlıkların yalnızca idari bir birim olmadığını, vatandaş ile devlet arasında önemli bir iletişim noktası oluşturduğunu söyledi.

Muhtarlık kurumunun tarihsel geçmişine dikkat çeken Çiçek, bu yapının Türk yönetim geleneğinde önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti. Osmanlı döneminde mahallelerin yönetimi, güvenliğin sağlanması ve vergi toplanması gibi görevlerin farklı isimler altında yürütüldüğünü belirten Çiçek, muhtarlık uygulamasının 1833 yılında Kastamonu'da başladığını, Sultan 2. Mahmut döneminde ise ülke geneline yaygınlaştırıldığını anlattı.

11 YIL KALDIRILDI, YENİDEN GETİRİLDİ

Muhtarlık kurumunun Cumhuriyet döneminde de varlığını sürdürdüğünü kaydeden Çiçek, 1933 yılında alınan kararla muhtarlıkların 11 yıl boyunca kaldırıldığını hatırlattı.

Belediye ve yerel yönetimlerle ilgili düzenlemeler nedeniyle muhtarlara ihtiyaç duyulmadığının düşünüldüğünü belirten Çiçek, 1944 yılında ise muhtarlıkların yeniden kurulduğunu söyledi. Mahalle sakinlerinin sağlık durumlarının takibi, sosyal yardımlara erişimi ve güvenlik gibi konularda muhtarların önemli görevler üstlendiğini dile getiren Çiçek, kurumun bu tarihten itibaren günümüze kadar varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

E-DEVLET HERKES İÇİN YETERLİ DEĞİL

Teknolojinin gelişmesi ve e-Devlet kullanımının yaygınlaşmasıyla muhtarlıklara ihtiyaç olup olmadığı yönündeki tartışmaların arttığını belirten Çiçek, dijital hizmetlerin kırtasiye işlemlerini önemli ölçüde azalttığını ancak muhtarlıkların işlevini tamamen ortadan kaldırmadığını söyledi.

Çiçek, araştırmalara göre halkın yüzde 76'sının e-Devlet kullanabildiğini, 55 yaş ve üzerindeki vatandaşlarda ise bu oranın yaklaşık yüzde 30 seviyesinde kaldığını aktardı. Özellikle ileri yaştaki vatandaşların devletle olan işlemlerinde geleneksel yöntemlere ve muhtarlara başvurmayı tercih edebildiğini belirten Çiçek, bu durumun muhtarlıkların halen bir ihtiyaca karşılık geldiğini gösterdiğini kaydetti.

24 MİLYAR LİRALIK MALİYET 5 KATINA ÇIKABİLİR

Muhtarlıkların kamu bütçesine getirdiği mali yük üzerinden yapılan eleştirilere de değinen Çiçek, mevcut maliyetin yaklaşık 24 milyar lira olduğunu ve muhtarlara asgari ücret düzeyinde maaş ödendiğini söyledi.

Muhtarlıkların kaldırılmasıyla bu kaynağın bütçede tasarruf sağlayacağı yönündeki düşüncenin gerçeği yansıtmayabileceğini ifade eden Çiçek, belediyelerin mahalle sakinleriyle iletişim kurabilmek için muhtarların yerine yeni temsilciler görevlendirebileceğine dikkat çekti.

Çiçek, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Muhtarlığın kaldırılması ile beraber belediyeler her mahalle için muhtemelen bir temsilci atayacak. Çünkü belediye başkanlarının yeniden seçilebilmesi ve mahalli halkla bir şekilde iletişim kurmaları için bir temas noktasına ihtiyaç duyacaklar. Bu noktada belki çok daha büyük meblağlar ödenerek, belki yeni memuriyetler alınarak mevcut 24 milyar liralık meblağın 4-5 katına çıkması söz konusu olabilecek."

Muhtarlıkların kaldırılmasının beklenen bütçe tasarrufunu sağlamayabileceğini vurgulayan Çiçek, kurumun maliyetinin yanı sıra vatandaş ile yerel yönetimler ve devlet arasındaki iletişim işlevinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtt