Eklem ağrısı ve şişliğini ihmal etmeyin

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı ve Romatoloji Bilim Dalı Başkanı, Akademik Romatoloji Derneği Kurucu Başkanı Prof. Dr. Ali Şahin, 12 Ekim Dünya Artrit Günü kapsamında romatizmal hastalıklara ilişkin uyarılarda bulundu.

1996 yılından bu yana her yıl 12 Ekim’de kutlanan Dünya Artrit Günü, romatizmal hastalıklar konusunda farkındalığı artırmayı, hastaların yaşadığı güçlükleri gündeme taşımayı ve erken tanının önemini vurgulamayı amaçlıyor.

Artrit her yaşta görülebiliyor

Artritin eklemde iltihaplanmayı ifade ettiğini ve tek bir hastalığın adı olmadığını belirten Prof. Dr. Ali Şahin, bu durumun eklem ağrısı, şişlik, sıcaklık artışı, tutukluk ve hareket kısıtlılığıyla ortaya çıkabildiğini kaydetti. Artritin yalnızca ileri yaştaki bireyleri değil, çocukları ve gençleri de etkileyebildiğine dikkat çekti.

Romatoid artrit, psöriatik artrit ve ankilozan spondilit gibi hastalıkların yanı sıra ailesel Akdeniz ateşi (FMF), Behçet hastalığı ve sistemik lupus eritematozus (SLE) gibi romatizmal hastalıklarda da eklem tutulumu görülebildiğini belirten Şahin, halk arasında “kireçlenme” olarak bilinen osteoartritin de eklem ağrısı ve hareket kısıtlılığının yaygın nedenlerinden biri olduğunu ifade etti. Bu hastalıkların nedenlerinin, seyirlerinin ve tedavilerinin birbirinden farklı olduğunu vurguladı.

Eklem belirtilerini ihmal etmeyin

Eklem şişliği, sabahları belirgin ve uzun süren tutukluk, tekrarlayan yakınmalar veya günlük işleri yaparken güçlük yaşanması durumunda hekime başvurulması gerektiğini belirten Şahin, şikâyetlerin kendiliğinden geçmesini beklemenin ya da yalnızca ağrı kesicilerle bastırmaya çalışmanın tanıyı geciktirebileceğine işaret etti.

Bazı iltihaplı romatizmal hastalıkların tedavi edilmediğinde kalıcı eklem hasarına, iş gücü kaybına ve günlük yaşamda bağımsızlığın azalmasına neden olabildiğini kaydeden Şahin, bazı hastalıklarda eklemlerin yanı sıra farklı organların da etkilenebildiğini bildirdi. Erken tanı ve uygun tedavinin hastalığın kontrol altına alınmasına ve olası hasarların önlenmesine yardımcı olduğunu belirtti.

Şahin, aniden başlayan şiddetli eklem ağrısı, belirgin şişlik ve kızarıklığın özellikle ateşle birlikte görülmesi durumunda eklem enfeksiyonu ihtimaline karşı gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.

Tedavi kişiye göre planlanıyor

Romatizmal hastalıkların tanı sürecinde hastanın şikâyetleri ve muayene bulgularının temel alındığını belirten Şahin, gerekli durumlarda kan tetkikleri, eklem ultrasonografisi ve diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını ifade etti. Bazı hastalarda eklem sıvısının incelenmesinin enfeksiyon veya kristal artriti gibi nedenlerin ayırt edilmesini sağladığını kaydetti.

Tedavinin, artrite neden olan hastalığa ve kişinin ihtiyaçlarına göre belirlendiğini aktaran Şahin, amacın yalnızca ağrıyı azaltmak olmadığını; iltihabı kontrol altına almak, kalıcı hasarı önlemek ve kişinin günlük yaşamını sürdürebilmesini sağlamak olduğunu belirtti. Uygun tedavi ve düzenli takiple birçok hastada hastalığın kontrol altına alınabildiğini ifade etti.

Eklem sağlığını korumak için öneriler

Prof. Dr. Ali Şahin, eklem sağlığının korunması ve yaşam kalitesinin desteklenmesi için şu önerilerde bulundu:

• Düzenli egzersiz yapın: Yürüyüş, yüzme ve uygun güçlendirme egzersizleri eklem hareketliliğini korumaya yardımcı olabilir. Egzersiz programını hastalığın durumuna göre hekimle birlikte belirleyin.
• Sağlıklı kilonuzu koruyun: Fazla kilo, özellikle diz ve kalça gibi yük taşıyan eklemlere binen yükü artırır.
• Dengeli beslenin: Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, balık ve sağlıklı yağları içeren bir beslenme düzenini tercih edin. Besin takviyelerini hekimin önerisiyle kullanın.
• Hareketsiz kalmayın: Gün içinde kısa hareket molaları verin, aktivite ve dinlenme arasında denge kurun.
• Eklemlerinizi aşırı zorlamayın: Çalışma ortamınızı uygun şekilde düzenleyin; yük kaldırırken ve tekrarlayan hareketlerde eklemlerinize gereksiz yük bindirmekten kaçının.
• Sigaradan uzak durun: Sigara, romatoid artrit gelişme riskini artırabilir ve hastalığın daha ağır seyretmesiyle ilişkili olabilir.
• Tedavi ve kontrollerinizi aksatmayın: İlaçlarınızı önerildiği şekilde kullanın; kendinizi iyi hissetseniz bile tedavinizi hekiminize danışmadan değiştirmeyin veya bırakmayın.
• Güvenilir bilgi kaynaklarına başvurun: Bilimsel dayanağı olmayan ürün ve uygulamalar nedeniyle etkili tedavinin gecikmesine izin vermeyin.

Romatizmal hastalıklarla yaşamanın yaşamdan ve hedeflerden vazgeçmek anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Ali Şahin, erken tanı, kişiye uygun tedavi, düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla hareketli ve üretken bir yaşamın sürdürülebileceğini ifade etti.

Şahin, 12 Ekim Dünya Artrit Günü dolayısıyla yaptığı çağrıda, eklem ağrısı ve şişliğinin önemsenmesini ve sağlık kuruluşuna başvurunun geciktirilmemesini istedi.