AVUKAT EYÜP DEMİRER
12. YARGI REFORM PAKETİ HANGİ DÜZENLEMELERİ KAPSIYOR…
1-) ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ ( İZALEY-İ ŞUYUU ) DAVALARINDA GETİRİLEN DÜZENLEMELER;
İlk Satış, artık hissedarlar arasında ve taşınmazın rayiç bedeli ( şu an uygulanan rayiç bedelin yarısı + masraflar ile satışa çıkarılmasından vazgeçilerek ) üzerinden yapılarak satışa çıkarılacak. BU ŞEKLİ İLE HEM HİSSEDARLARIN MALİKİ ve HİSSEDARI OLDUĞU TAŞINMAZI SATIN ALMALARINDA YAŞADIKLARI MAĞDURİYET ÖNLENMİŞ OLACAK, HEM 3. KİŞİLERİN BU TAŞINMAZLARA ERİŞİMİ ÖNLENMİŞ OLACAK HEM DE İKİNCİ İHALE BEKLENMEKSİZİN İLK İHALEDE SATIŞ İŞLEMLERİNİN YAPILMASINI YOLU AÇILMIŞ OLACAKTIR.
Düzenleme; Ortaklığın giderilmesi davalarında satış suretiyle birinci arttırmanın mirasçılar arasında muhammen bedelin %100 ü olacak şekilde yapılması öngörülüyor. İlk satış, mirasçılar arasında ve muhammen bedelin %100 ü üzerinden yapılacaktır. Vatandaşlarımız tarafından beklenilen önemli bir düzenlemedir.
2-) BELİRSİZ ALACAK DAVASI KALDIRILIYOR:
Belirsiz alacak davası uygulamasına son veriliyor. Uygulamada oldukça sıkıntı oluşturan ve Usul Hukuku açısından son derece karışıklığa sebebiyet veren Hukuk Muhakemeleri Kanunu 107. Madde uygulamasına son veriliyor. Oldukça isabetli bir düzenleme olup, yargılama süreçlerinde yaşanılan usul karışıklıklarının önüne geçecektir. Yürürlük olarak; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirsiz alacak davasına ilişkin yürürlükten kaldırılan hüküm, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanacak.
3-) DURUŞMA ERTELEMEDE SÜRE SINIRLAMASI:
Hukuk yargılamalarında duruşma araları en fazla 3 aya indiriliyor, Duruşmalar arasındaki süre sınırı en fazla 3 ay olacak şekilde düzenleniyor.
Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde, hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek.
4-) YARGITAY TARAFINDAN GÖREVSİZLİK ve ya YETKİSİZLİK KARARI VERİLMESİNİN ÖNÜNE GEÇİLİYOR :
Sadece görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle Yargıtay tarafından bozma kararı verilmesinin önüne geçiliyor Yargıtay’ın yalnızca görev veya yetki nedeniyle bozma kararları vermesi engelleniyor.
5-) ÖN İNCELEME DURUŞMASINA DA E DURUŞMA İMKÂNI GETİRİLİYOR:
Ön inceleme duruşmasına da tahkikat sürecindeki diğer duruşmalarda tanınan e durușma olarak katılma imkânı getiriliyor. Tarafların ön inceleme duruşmalarına elektronik ortamda katılabilmesi sağlanıyor.
Avukat meslektaşlarımız açısından beklenilen önemli bir düzenleme olup, ön inceleme duruşmasının imzalanması açısından yaşanması muhtemel sorunun ise E DURUŞMA İLE UZAKTAN KATILANLARA YÖNELİK OLARAK İKRAR, YEMİN, DAVANIN GERİ ALINMASI, FERAGAT, DAVAYI KABUL ve SULH HALLERİ DIŞINDA ELLE İMZAYA İLİŞKİN HÜKÜMLER UYGULANMAYACAKTIR. Bu düzenlemenin ise yasanın yayımlanmasından itibaren 3 ay sonra yürürlüğe gireceği belirtiliyor.
6-) YASAL FAİZ İLE İLGİLİ DÜZENLEME GETİRİLİYOR:
Yasal faiz, reeskont faizinin yüzde 80'i olacak şekilde düzenleniyor. Yasal faiz oranı, reeskont faizinin yüzde 80 i olarak uygulanacaktır.
7-) İDARE ALEYHİNE VEKÂLET ÜCRETİ ve YARGILAMA GİDERLERİNDE TAHSİL İÇİN DOĞRUDAN İCRA YOLU KAPATILIYOR:
İlamda belirtilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin tahsili için idare aleyhine doğrudan icra yolu kapatılıyor. İdareye başvuru ve bir ay bekleme süresi öngörülüyor.
Aynı durumun diğer dosyalar için de uygulanması hususu ileri bir tarihte kanaatimizce yapılacak çalışmalar ile düzenleme altına alınabilecektir. Şu an yapılan düzenleme idare aleyhine yapılması muhtemel icra takiplerini ihtiva etmektedir.
8-) İDARİ YARGIDA TEK TEK HÂKİMLE VERİLECEK KARARLARIN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR:
Teklifle, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.
Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.
Bu düzenlemenin yürürlüğü açısından; Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'daki idare mahkemeleri hâkimlerine yönelik hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar bakımından uygulanacak.
9-) GEREKSİZ BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİNİN ÖNÜNE GEÇECEK DÜZENLEMELER YAPILIYOR:
Yargıda uzun süredir gündemde olan bir konudur. Usul ekonomisi ve yargılamanın çabukluğu ilkeleri açısından nasıl sonuç doğuracağını ilerleyen süreçlerde uygulama ile birlikte görebileceğiz.
10-) VESAYET ALTINDAKİ KISITLILARIN MALLARININ SATIŞININ KORUNMASI;
Vesayet altındaki kısıtlıların mallarının satışının UYAP entegrasyonu vasıtasıyla yapılması öngörülüyor. Kısıtlıların taşınır ve taşınmaz mallarının satışı UYAP entegrasyonu ile yapılacak.
Düzenlemeyle, Türk Medeni Kanunu'nun taşınırların satılmasını içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor.
Buna göre, vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırma ile satılacak. Bu hüküm, yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Teklifle, söz konusu kanunun taşınmazların satılmasını içeren hükmünde de değişikliğe gidiliyor. Buna göre, satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacak ve ihale, vesayet makamının onamasıyla tamam olacak. Onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak 10 gün içinde verilmesi gerekecek. Bu hüküm, yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girecek.
Yürürlük olarak; Türk Medeni Kanunu'nda vasinin görevleri arasında yer alan taşınırların ve taşınmazların satışına yönelik hükümler, açık artırma suretiyle satışına karar verilip de bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak. Bu açık artırmalar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.
11-) ANAYASA MAHKEMESİNİN İPTAL KARARI DOĞRULTUSUNDA, CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NUN "GENETİK İNCELEME SONUÇLARININ GİZLİLİĞİNİ İÇEREN HÜKMÜNDE DEĞİŞİKLİĞE GİDİLİYOR:
Buna göre, inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde mahsus bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dosyasında delil olarak saklanmak üzere soruşturma veya kovuşturma makamına gönderilecek.
Sisteme kaydedilen ve dosyada delil olarak saklanan bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilip kesinleşmesi hallerinde derhal, diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçmesiyle Cumhuriyet Savcısının huzurunda yok edilecek ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilecek.
Bilgisi sisteme kaydedilen kişi bu süre içinde kişisel verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde hâkim veya mahkemeden bu bilgilerin silinmesini talep edebilecek.
Bu madde uyarınca sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, Hâkim veya Cumhuriyet Savcısı kararıyla kullanılabilecek.
Sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hâkim veya cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek. Mahkeme veya hâkim kararlarına karşı itiraz yoluna, Cumhuriyet Savcısının kararına karşı ise Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabilecek.
İnceleme sonuçlarının mahsus sistemde kaydedilmesi, saklanması ve imhası ile bu kayıtlardan yararlanmaya ilişkin esas ve usuller, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
12-) HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINDA YENİ DÜZENLEME;
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak.
Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek.
Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak; bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilecek. Denetim süresi içinde dava zaman aşımı duracak.
Belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek.
13-) IBAN DÜZENLEMESİ PAKETTE YER ALMAMAKTADIR.
14-) SÜRESİZ NAFAKA DÜZENLEMESİ PAKETTE YER ALMAMAKTADIR.
Katkı sağlaması temennilerim ile…
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.