Bir ülkeyi güçlü kılan şey, geçmişiyle, kurucu değerleriyle veya kendi tarihiyle kavga ederek ayakta kalması değildir. İyisiyle kötüsüyle geçmişine sahip çıkmak, yanlışlardan ders almak, başarılardan ilham çıkarmak ve bütün bunları geleceğe taşımaktır.

Türkiye Cumhuriyeti çok zor şartlarda, çok ağır bedeller ödenerek kurulmuş bir devlettir. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki siyasi, ekonomik ve askerî mirası devralan genç Cumhuriyet; savaşlardan çıkmış, yoksul, eğitimsiz ve yorgun bir toplumun omuzlarında yükselmiştir.

Bir tarafta cepheden cepheye koşan, evladını askere gönderen, yokluk içerisinde yaşam mücadelesi veren Anadolu insanı; diğer tarafta yıllarca üretimden uzaklaşmış, ekonomik ve siyasi sorunlarla boğuşan bir imparatorluk düzeni vardı.

İşte Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları böyle bir tablonun içerisinden Türkiye Cumhuriyeti’ni çıkardı.

Başkent Ankara, bayrağı ay yıldızlı al bayrak, sınırları millî mücadeleyle çizilmiş, egemenliği kayıtsız şartsız millete ait yeni bir devlet kuruldu.

Üstelik yalnızca bir devlet kurulmadı. Eğitimden hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama kadar köklü değişiklikler gerçekleştirildi. Elbette bu değişimlerin tartışılabilecek yönleri, eksiklikleri ve eleştirilebilecek uygulamaları vardır. Tarihî şahsiyetleri değerlendirmenin yolu da zaten onları bütün yönleriyle incelemekten geçer.

Ancak bugün, aradan geçen bir asra rağmen hâlâ aynı kısır tartışmaların içerisinde debeleniyoruz.

Atatürk’ü anlamak yerine onunla kavga ediyoruz

Dünya teknolojiyle, bilimle, uzay çalışmalarıyla geleceğini şekillendirirken biz hâlâ Atatürk Osmanlı’yı yıktı, dinimizi elimizden aldı, milleti bir gecede cahil bıraktı gibi çoğu zaman tarihî gerçeklerden kopuk, sloganlaştırılmış ifadelerle vakit kaybediyoruz.

Diğer tarafta ise Atatürk’ü tarihî bir şahsiyet olarak anlamak yerine neredeyse eleştirilemez, sorgulanamaz bir kutsallık makamına yerleştiren bir anlayış var.

Bir kesim Atatürk’ün adını kullanarak kendisine siyasi üstünlük sağlamaya çalışırken diğer kesim Atatürk düşmanlığı üzerinden Cumhuriyet’e, Türk milletine ve bu ülkenin ortak değerlerine saldırmayı siyaset zannediyor.

Oysa her iki yaklaşım da Türkiye’ye kaybettiriyor.

Atatürk’e tapınmakla Atatürk’ten nefret etmek arasında, sonuçları bakımından çok fazla fark yoktur. Çünkü ikisi de Atatürk’ü anlamanın önüne geçmektedir.

Atatürk’ü anlamak, onun her kararını sorgusuz sualsiz kabul etmek değildir. Onun tarihî şartlarını, mücadelesini, hedeflerini ve ortaya koyduğu eserleri akıl ve vicdan süzgecinden geçirmektir.

Aynı şekilde Osmanlı’yı sevmek Cumhuriyet’e düşman olmayı, dindar olmak Atatürk’ü reddetmeyi gerektirmez.

Osmanlı bizim tarihimizdir. Cumhuriyet bizim devletimizdir. Atatürk de bu Cumhuriyet’in kurucu lideridir.

Bunları birbirine düşman etmek yerine aynı tarihî bütünün parçaları olarak değerlendirebilmeliyiz.

İki uç, aynı ülkeye zarar veriyor

Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri, millî ve manevi değerleri siyasi çıkarları için kullanan iki uç anlayışın sürekli birbirini beslemesidir.

Bir tarafta dini siyasetin aracı hâline getiren, hilafet ve saltanat özlemi üzerinden Cumhuriyet’in kazanımlarını küçümseyen, Atatürk’e ve Türklüğe karşı düşmanlık besleyen çevreler var.

Diğer tarafta ise Atatürk’ü kendi siyasi kimliğinin mülkü gibi gören, onun üzerinden toplumu ayrıştıran ve farklı düşünen herkesi Cumhuriyet düşmanı ilan etmeye hazır bir anlayış bulunuyor.

Üstelik Cumhuriyet’in temel değerleriyle sorun yaşayan bu çevrelerin, zaman zaman bölücü hareketlerle ve Türkiye’nin millî çıkarlarıyla örtüşmeyen farklı yapılarla aynı siyasi zeminde buluşabildiğini de görüyoruz.

Böyle bir tabloda asıl kaybeden Türk milleti oluyor.

Bir millet, devletini kuranları inkâr ederken devletine hizmet edenleri itibarsızlaştırır, diğer taraftan askerini ve polisini şehit eden terör örgütleriyle siyasi hesaplar üzerinden yan yana gelmeyi normalleştirirse ciddi bir kimlik ve değer krizi yaşar.

Bizim ihtiyacımız olan şey, birbirine düşman kamplar değil; ortak değerlerde buluşabilen bir millet anlayışıdır.

Sivas’a düşen sorumluluk

Bütün bu tartışmaların Sivas açısından ayrı bir anlamı var.

Sivas, Millî Mücadele’nin en önemli duraklarından biridir. 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi, manda ve himayeyi reddeden, bağımsızlığı ve millî iradeyi esas alan tarihî bir dönüm noktasıdır.

Bu şehirde alınan kararların özünde bir milletin kendi kaderini kendi ellerine alma iradesi vardır.

Dolayısıyla Sivas’ın Cumhuriyet’e, millî egemenliğe ve Atatürk’ün bağımsızlık anlayışına sahip çıkması bir siyasi tercih değil, tarihî bir sorumluluktur.

Sivaslı muhafazakâr olabilir, milliyetçi olabilir, farklı siyasi görüşlere sahip olabilir. Ancak bunların hiçbiri Cumhuriyet’le kavga etmesini gerektirmez.

Aynı şekilde Cumhuriyet’e sahip çıkmak da insanın inancından, Osmanlı tarihine duyduğu saygıdan veya manevi değerlerinden vazgeçmesini gerektirmez.

Bizim artık bu yapay karşıtlıklardan kurtulmamız gerekiyor.

Geleceğe bakalım!

Atatürk’ün hedef gösterdiği muasır medeniyet seviyesini konuşalım. Bilimi, eğitimi, üretimi, teknolojiyi, adaleti, liyakati ve ekonomik bağımsızlığı tartışalım.

Neden hâlâ eğitimde istediğimiz noktada değiliz? Neden üretemiyoruz? Neden gençlerimiz geleceklerini başka ülkelerde arıyor? Neden hukuka ve adalete güven konusunda sorunlar yaşıyoruz?

Bunları konuşalım.

Atatürk’ün dönemindeki başarıları da hataları da tarihî gerçekler içerisinde değerlendirelim. Osmanlı’nın ihtişamını da son dönemindeki çöküş sebeplerini de bilelim.

Ama geçmişi birbirimize silah olarak kullanmayalım.

Atatürk’ü sevmek zorunda değilsiniz; ancak tarihî gerçekleri inkâr etmeden, Cumhuriyet’in kurucu liderine ve bu milletin ortak tarihine saygı göstermek zorundasınız. Aynı şekilde Atatürk’ü sevmek de onun her kararını eleştiriden muaf tutmayı gerektirmez.

Bizim ihtiyacımız olan Atatürk’e tapınanlar da değil, Atatürk’ten nefret edenler de değil; Atatürk’ün hedeflerini anlayıp Türkiye’yi daha ileriye taşıyabilen nesillerdir.

Çünkü Cumhuriyet bir kişinin, bir partinin veya bir ideolojinin değil, Türk milletinin ortak kazanımıdır.

Geçmişimizle kavga ederek geleceğimizi kuramayız.

Osmanlı’yı inkâr ederek Cumhuriyet’i yüceltemeyiz. Cumhuriyet’i inkâr ederek de Osmanlı’nın mirasına sahip çıkamayız.

Türkiye’nin artık Atatürk kavgasına değil, Atatürk’ün işaret ettiği hedeflere ihtiyacı var.

Sivas’tan bakınca da söyleyecek sözümüz budur:

Manda ve himayeyi reddedenlerin torunları olarak bugün de her türlü vesayeti reddetmeli; bağımsız, güçlü, üreten, adil ve itibarlı bir Türkiye için mücadele etmeliyiz.

Çünkü mesele Atatürk’ü kimin daha çok sevdiği değil, bu ülkeye kimin daha çok fayda sağladığıdır.

Bugün 10 Kasım Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vefatının 88. yılı onu ve silah arkadaşlarını rahmet minnetle anıyoruz.