Yıllar önce oturduğumuz apartmanın arsasıyla ilgili bir konu vardı. İl içinden ve il dışından çok sayıda kişi, sözleşme yapmak amacıyla belirlenen tarihte öğleden sonra noterde toplanmak üzere anlaşmıştı. Noter tarafından istenen belgeler; nüfus cüzdanının aslı, üç adet fotoğraf ve 65 yaşını geçmiş kişiler için ayrıca akli meleke raporu idi.

İstenen tüm belgeleri bir gün önceden hazırlamam gerekiyordu. Benim yüzümden eski komşularımın mağdur olmasını kabullenemezdim. Yaşım 65'i geçtiği için ilk kez alacağım akli meleke (hukuki işlem yapma ehliyeti) raporunu nereden ve nasıl alacağımı araştırırken, bu raporun yalnızca düzenlendiği gün için geçerli olduğunu öğrendim. Bunun üzerine, sözleşmenin yapılacağı gün sabah mesainin başlamasıyla birlikte aile hekimime gittim. Ancak aile hekimim yıllık izinde olduğu için yerine bakan genç bir hekim beni Sivas Numune Hastanesi'ne yönlendirerek raporu oradan almam gerektiğini söyledi. Her ne kadar aile hekimlerinin basit imza işlemleri için bu raporu verebildiğini bilsem de, gerekli gördüklerinde hastaneye sevk etme yetkilerine sahip olduklarını bildiğim için ısrarcı olamadım.

Genç hekim arkadaşın, "Hastanede bekletmeden hemen veriyorlar." sözlerine güvenerek vakit kaybetmeden yeni yapılan Sivas Numune Hastanesi'ne gittim. Sabahın henüz çok erken saatleri olmasına rağmen, yoğun bir araç ve insan trafiğiyle karşılaştım. Adeta bütün Sivas oradaydı. İlgili görevli, sabah saat 08.00'de kayıt yaptırmam gerektiğini, o ana kadar yaklaşık otuz kişinin başvurduğunu ve bu başvuruların tamamının o gün sonuçlandırılmasının zor göründüğünü söyleyince adeta şok oldum. Görevlinin bilgilendirme amacıyla uzattığı kâğıttaki açıklamaları okuyunca şaşkınlığım daha da arttı.

"NOTER, TAPU, VEKÂLET VE SATIŞ İŞLEMLERİ İÇİN İSTENEN AKLİ MELEKE RAPORLARI GÜNÜBİRLİK GEÇERLİDİR. RAPOR BAŞVURUSUNDA BULUNACAK KİŞİNİN E-DEVLET VE E-NABIZ HESAPLARININ AKTİF OLMASI GEREKMEKTEDİR. KAYITLAR SABAH SAAT 08.00'DE BAŞLAR VE O GÜNKÜ HEYET DOKTORLARININ HASTA KAPASİTESİ DOLANA KADAR DEVAM EDER. İŞLEM ÜCRETİ İKİ BÖLÜM İÇİN 800 TL'DİR."

65 yaş üzerindeki vatandaşlardan tapu ve noter işlemlerinde sağlık raporu istenmesi zorunlu değildir. Bu rapor ancak kişinin tutarsız ifadeler kullanması, şüphe uyandıracak hâl ve hareketler sergilemesi veya benzeri durumlarda, yapılacak hukuki işlemin sağlıklı ve güvenilir şekilde gerçekleştirilebilmesi amacıyla talep edilir. Buna rağmen, bazı noterlerin hiçbir risk almamak adına kişinin durumunu dahi değerlendirmeden, yalnızca yaşına bakarak sağlık raporu istemesi bana göre son derece yanlıştır. Nitekim Avrupa Temel Haklar Şartı'nın 21. maddesi, yaş temelinde ayrımcılığı yasaklamaktadır. Her hâlinden sağlıklı olduğu açıkça görülen, 65 yaşını yeni geçmiş kişilerden bu raporun istenmesi, onların haysiyetini zedeleyici bir uygulamadır. 65 yaşına geldiğinde kamudaki çalışma hayatını tamamlamış, sosyal çevresi giderek daralan ve çeşitli sağlık sorunlarıyla karşılaşmaya başlayan bu kesime zorluk çıkarılmak yerine kolaylık sağlanması ve öncelik tanınması gerekir. Bu nedenle, karşılarına çıkarılan bu tür bürokratik engelleri anlamakta gerçekten güçlük çekiyorum.