1970’li yılların başında Sivas’ta iz bırakan olaylardan birisi de siyah beyaz yayına başlayan televizyondu. Yayınlar akşam saat on dokuzdan yirmi üçe kadar tek kanaldan, TRT tarafından yapılıyordu. Cumartesi günleri saat on beşte Cenk Koray’ın sunuculuğunu yaptığı Tele-Spor’la, pazar günleri de sabah saat onda Türk filmi ile başlayan yayınlar çok büyük ilgi görüyordu. Uğur Dündar’ın “Arena” haber programı, Erkan Yolaç’ın “Evet-Hayır” yarışması gibi programlar çok konuşuluyordu. Günün gelişen olaylarının kısaca verildiği, Can Akbel’in sunduğu “Güne Bakış” adlı haber programı günün son programıydı.

Yayının sonunda, Anıtkabir’de İstiklal Marşı eşliğinde göndere çekilen Türk bayrağının görüntüleri gösteriliyor, “Televizyonunuzu Kapatmayı Unutmayın” yazısı geliyordu. Sohbet sırasında konu televizyondan açılınca söylenen “Dün bayrağı çektin mi?” veya “Dün bayrağı çektim.” sözleri, yayının sonuna kadar izlendiğinin göstergesiydi.

Akşam haberlerden sonra yayına giren diziler zevkle izleniyor, ertesi gün her yerde bu dizilerin ve diğer programların eleştirisi yapılıyordu. Halk bir taraftan da gazeteler, dergiler ve sohbetler aracılığıyla haber spikerlerini, program yapımcılarını ve dizilerdeki kahramanları tanımaya çalışıyordu. Televizyon yayınları her yaş grubu tarafından beğenilse de en çok çocukların ilgisini çekiyordu. Çocukların en çok beğendiği programlar Taş Devri, Pembe Panter ve Temel Reis gibi çizgi filmler ve reklamlardı.

O yıllarda en çok tutulan diziler arasında Kaçak, Küçük Ev, Dallas, Bonanza, Kaynanalar, Komiser Kolombo ve Uzay Yolu vardı. Salı günleri akşam haberlerden sonra yerli film kuşağında Türk sinemasına ait filmler gösteriliyordu. Televizyonu olmayan aileler o gün komşularının, akrabalarının evine misafirliğe gidiyordu. O günlerde bu misafirlere tele-safir adı takılmıştı.

Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan Muhammed Ali’nin boks maçını canlı olarak izlemek için halkın sabaha karşı televizyonu olan kıraathaneleri doldurması da o günlerde çok konuşuluyordu. Müslüman zenci boksörün yaptığı maçın yankıları günlerce sürüyor, kritiği yapılıyordu.

İlk çıkan siyah beyaz televizyon alıcıları lambalı ve küçük bir sandık biçimindeydi. Ağırlıkları nedeniyle ancak iki kişi tarafından taşınabiliyordu. Televizyon alıcısını gören anneannem “Eskinin radyosuna benziyor.” demişti. Anlattıklarına göre radyoyla, halk arasındaki adı Çayırağzı olan Kızılırmak Mahallesi’nde gelin gittiği evde tanışmıştı. Evin erkekleri evden çıkınca kadınlı çocuklu komşularının, mahallede tek olan radyoyu dinlemek için evlerine doluştuğunu anlatmıştı. Komşulardan birinin “İçindeki küçük adam yemek seçiyor mu?” diye sormasını da gülerek aktarmıştı.

Schaub Lorenz, Nordmende, Beko-Hitachi, National, Toshiba ve benzeri markaların televizyon alıcıları vardı. Mahallede herkes kendi televizyonunun en iyi marka olduğunu iddia ederdi. Bizim Yahyabey’deki evimize ilk aldığımız televizyon alıcısı da en yaygın markalardan biri olan, “Ahmet Bey’in televizyonu iyidir.” diye reklamı yapılan Schaub Lorenz’di. Alıcılar tüplü ve lambalı olduğu için açıldığında hemen görüntü gelmezdi. Görüntünün gelmesi için lambaların ısınması gerekiyordu. Daha sonra çıkan alıcılarda lambaların yerini transistörler alınca zamanla bu sorun ortadan kalktı.

Televizyonun adını ve varlığını ortaokulda öğrenci iken duymuştum. Şüphesiz ben doğmadan yıllar önce icat edilmişti ama bize ulaşması çok daha sonra olmuştu. Kız kardeşim yandaki komşudan Almanca bir katalog getirmişti. Bir mağazaya ait olan bu katalogda pazarlanan ürünlerin renkli resimleri ve fiyatları vardı. İlk defa gördüğüm bu tür kataloglar ülkemize yıllar sonra girecekti. O katalogda çok ilginç ürünler vardı. Bunlardan birisi de altında “television” yazan, önünde cam ekran bulunan siyah bir kutuydu.

Televizyon yayınlarının başlaması Sivas’ı ekonomik ve sosyal yönden çok etkiledi. Televizyon alıcısı ve televizyonla ilgili çeşitli malzemeleri satan mağazalar, anten satan ve kurulumunu yapan elektrikçiler, nakliyeciler, televizyon tamir eden radyocular, özel servisler derken Sivas ekonomisi çok hareketlendi. Daha yayınlar başlamadan birçok evde siyah beyaz televizyon alıcıları alınmış, başköşelerde yerini bulmuştu bile. O yıllarda televizyon ve onunla bağlantılı bütün araçlar peynir ekmek gibi satılmaya başladı.

Çatıda antenin yönünü ayarlamaya çalışan evin erkekleri, daha iyi çeksin diye antene takılan alüminyum tencere kapakları ve anten ayarlarken çatıdan düşenler o günlerde sıkça konuşuluyordu. İlk günlerde piyasaya çıkan televizyon sehpalarının yerini zamanla çeşit çeşit televizyon dolapları aldı. Televizyondan çıkan zararlı ışınları tuttuğu ve gözü dinlendirdiği iddia edilen, ekranın önüne yerleştirilen renkli camlar ile elektriğin voltajını sabit tutan regülatörler de çok yaygınlaştı. Televizyonla ilgili o zamanki paylaşımlara eşlik eden sıcacık insan ilişkileri maalesef artık günümüzde yok.

Bir taraftan da televizyon programlarında, reklamlarda ve dizilerde kullanılan konuşmalar, kıyafetler ve davranış şekilleri halkın günlük yaşamında kendini göstermeye başladı. Haberleri sunan bayan spikerin üzerindeki süveterin örneğini alan Emine Eryıldız ablamız da o günlerde çok konuşulmuştu. Örnek almakta çok mahir olan ablamız, bir tarihte de sinemada Türk filmi izlerken Hülya Koçyiğit’in üzerindeki gri simli bluzun örneğini almış, aynısını örerek kızlarına giydirmişti.