İnsan önce hakikati kaybetmez.
Önce hakikate tahammülünü kaybeder.

Hakikat, olduğu gibi görebilme ve olduğu gibi kabul edebilme cesaretidir. Sadece dış dünyaya ilişkin doğru bilgi değil, insanın kendi iç dünyasında da kendine yalan söylememesidir. Görünen ile gerçek arasındaki farkı ayırt edebilme, çıkarı ya da korkuyu gerçeğin yerine koymama ahlakıdır.

Hakikat neyi teşhis eder , çağın en büyük krizlerinden biri olan sahte görünürlükleri, propaganda ile gerçeğin birbirine karışmasını, insanın kendi menfaatini ya da korkusunu doğru sanmasını teşhis eder. İnsan çoğu zaman hakikati bilmediği için değil, ona katlanmak istemediği için ondan uzaklaşır.

Hakikat neye karşıdır, yalana, yanılsamaya, çarpıtmaya, kendini kandırmaya, propaganda düzenine ve hakikati çıkar uğruna eğip bükmeye karşıdır.

Çünkü hakikat, sandığımız gibi sadece bilinen bir şey değildir. Hakikat çoğu zaman insanın duymak istemediği, görmekten kaçtığı, ertelese de peşini bırakmayan şeydir. Bu yüzden bir insanın yalanla ilişkisi çoğu zaman dilde başlamaz. Daha derinde başlar. Kendine karşı kurduğu küçük kaçışlarda başlar. Görmezden geldiği kırılmalarda başlar. Üstünü örttüğü zaaflarda başlar.

İnsan başkasına yalan söylemeden önce, kendine bir rahatlık üretir.Bir mazeret bulur.
Bir kılıf hazırlar.Bir suskunluk kurar.Sonra o suskunluğun içinde yaşamayı öğrenir.

Hakikatten kaçışın en tehlikeli yanı da budur. İnsan bir kez kendine karşı eğildi mi, artık dışarıdaki bütün eğrilikleri taşımaya başlar. O saatten sonra mesele sadece yanlış bilgi değildir. Mesele karakterdir. Mesele omurgadır. Mesele insanın kendi içindeki doğruyla ilişkisidir.

Hakikat Neden Ağırdır.

Çünkü hakikat insanı değiştirmek ister. Bilgi ise bazen sadece zihni doldurur. Hakikat ise insanın yerini sarsar. Konforunu bozar. İtibarını zorlar. Kurduğu sahte dengeyi dağıtır.

Bu yüzden birçok insan gerçeği bilmediği için değil, bildiği gerçeğin gereğini taşımak istemediği için susar.

Hakikat, bazı kapıları kapatır.Bazı dostlukları bitirir.Bazı maskeleri düşürür.Bazı kalabalıkları eksiltir.

İnsan tam da bu yüzden hakikati sever gibi yapar ama onun yükünden kaçar. Gerçeği konuşanları alkışlar, fakat kendi hayatında o gerçeğin gereğini yerine getirmez. Çünkü hakikat sadece cümle isteyen bir şey değildir. Bedel de ister. Tavır ister. Yalnızlık ister. Bazen vazgeçiş ister.

Bu çağın en büyük kırılmalarından biri de burada başlıyor. Herkes hakikatten söz ediyor ama herkes kendi konforuna uygun hakikati istiyor. Kendi çıkarını yaralamayan bir doğru arıyor. Kendini dönüştürmeyen bir yüzleşme talep ediyor. Oysa insanı incitmeyen her hakikat, çoğu zaman sadece hoş bir sözdür.

Yalanın En Tehlikelisi

Yalanın en tehlikelisi, başkasını kandırmak için kurulan değildir. İnsanın kendi içini uyuşturmak için ürettiği yalandır. Çünkü o yalan görünmez. Dışarıdan fark edilmez. Alkış da alabilir. Saygı da görebilir. Hatta erdem gibi bile sunulabilir.

İnsan bazen korktuğu için susar.Bazen kaybetmemek için eğilir.Bazen ait olduğu çevreyi ürkütmemek için gerçeği eksiltir.Bazen de sadece rahatını bozmak istemediği için hakikati erteler.

Fakat ertelenen her hakikat içeride başka bir çürümeye dönüşür. Bugün söylenmeyen bir doğru, yarın karakterden eksilir. Bugün görmezden gelinen bir eğrilik, yarın insanın kendine bakışını bozar. Çünkü hakikat yalnızca dış dünyayı aydınlatmaz; insanın iç dünyasını da temizler. Temizlenmeyen iç ise zamanla kirle yaşamaya alışır.

Bir insanın kendine söylediği yalan büyüdükçe, dünyaya kurduğu cümleler de büyür. Fakat sesi büyüyen herkes derinleşmez. Bazen insanın en gür konuştuğu yerde, en büyük iç boşluğu vardır.

Toplumlar da Böyle Çürür

Bir toplumun çöküşü çoğu zaman büyük felaketlerle başlamaz. Önce hakikatin yerini konfor alır. Sonra dürüst sözün yerini uygun söz alır. Ardından hakikati savunmak değil, hakikati yönetmek önem kazanır.

İşte o zaman dil bozulur.

Kelimeler yerinde durur ama anlamları çekilir. Adalet söylenir ama ayrıcalık korunur. Ahlak denir ama çıkar gözetilir. Vicdan övülür ama sessizlik ödüllendirilir. Hakikat anılır ama ona dokunan herkes yalnız bırakılır.

Bir toplumda yalanın yayılması kadar, doğrunun yük haline gelmesi de tehlikelidir. Çünkü orada artık insanlar yanlışla yaşamaktan utanmaz; doğruyu taşımaktan korkar. Korkunun alışkanlığa dönüştüğü yerde ise hakikat yalnızlaşır. Yalnızlaşan hakikat bir süre sonra marjinal görünmeye başlar. En sonunda da insanlara ağır, sert, gereksiz bir şey gibi gelir.

Oysa toplumları ayakta tutan şey sadece kanun değildir. Bir toplum bazen eksik hukukla bir süre yürüyebilir. Ama hakikatsiz yürüyemez. Çünkü hakikat kaybı sadece kararları bozmaz; ölçüyü bozar. Ölçü bozulduğunda iyi ile kötü, doğru ile yararlı, ilke ile çıkar birbirine karışır. Böyle bir yerde düzen sürse bile istikamet kaybolur.

Hakikat ve Cesaret

Hakikatin en yakın akrabası bilgi değil, cesarettir.

Çünkü insan bildiği her doğruyu yaşayamaz. Bildiği her gerçeği savunamaz. Bazı insanlar çok şey bilir ama hiçbir şeyin yanında duramaz. Bu yüzden hakikat, zihinsel birikimden önce ahlaki kuvvet ister. Doğruyu görmek başka şeydir; doğruya sadık kalmak başka şey.

Hakikatle ilişki, insanın kim olduğunu ortaya çıkarır. Çünkü hakikat karşısında herkes kendini ele verir. Kimi suskunluğa sığınır. Kimi kalabalığın arkasına geçer. Kimi hakikati parçalayarak kullanır. Kimi de bedelini bilse bile eğilmez.

İşte omurga burada başlar.

İnsan hakikati savunduğu için büyük olmaz.Hakikatin karşısında küçülmediği için büyük olur.

Bu yüzden hakikat meselesi, sadece düşünce meselesi değildir. Bir şahsiyet meselesidir. İnsan neyi savunduğundan çok, neyin karşısında eğildiğiyle de tanınır.

Hakikatsiz Hayat Mümkün mü

Mümkündür.Ama eksiktir.

İnsan hakikatsiz de yaşayabilir. İş kurabilir. Kalabalıklar içinde dolaşabilir. Alkış alabilir. İtibar görebilir. Hatta başarılı bile sayılabilir. Fakat hakikatsiz insan bütün olamaz. İçinde bir yarık taşır. O yarığı bazen sözle kapatır, bazen öfkeyle, bazen gösteriyle, bazen sürekli konuşarak. Ama yine de o eksiklik kalır.

Çünkü hakikat, insanın kendine yabancılaşmasını engelleyen son aynadır. O ayna kırıldığında insan artık kendini olduğu gibi değil, görmek istediği gibi görmeye başlar. İşte asıl tehlike budur. Kendini yanlış gören insan, hayatı da yanlış kurar. Aileyi de, toplumu da, siyaseti de, dini de, geleceği de.

Hakikat kaybı bu yüzden bireysel bir sorun olarak kalmaz. İçeride başlayan eğrilik dışarıda kuruma dönüşür. İnsan kendi içinde çürüdüğünde, bir süre sonra temsil ettiği her şeyi de çürütür.

Sonuç

Hakikat, insanı rahatlatmak için gelmez.Uyandırmak için gelir.

Bazen sarsar.Bazen eksiltir.Bazen yalnız bırakır.Ama sonunda insanı kendine geri döndürür.Çünkü insanı büyüten şey, her zaman kazandıkları değildir. Bazen insanı büyüten şey, kaçmadığı hakikattir.

Ve unutulmamalıdır.Bir toplum önce yalan yüzünden yıkılmaz.Hakikati taşıyacak insanlarını kaybettiği için yıkılır.