Bazı yorgunluklar vardır ki bedeni değil, insanın içini yorar.

Ev tadilatı da çoğu zaman böyledir. İnsan, yılların emeğiyle biriktirdiği imkânlarını daha güzel bir yuva kurmak için ortaya koyar. Boyanacak bir duvar, yenilenecek bir mutfak ya da tamir edilecek bir banyo, aslında geleceğe dair küçük bir umudun adıdır. Fakat umutla başlayan bir yolculuğun, aylar süren belirsizliklere, tutulmayan sözlere ve tekrar tekrar yapılan işlere dönüşmesi, sadece bütçeyi değil, insanın güven duygusunu da örseliyor.

Ne yazık ki bugün bu tecrübeyi yaşayanların sayısı hiç de az değil.

Eksik bırakılan işler, eğri monte edilen dolaplar, defalarca sökülüp yeniden yapılan alçıpanlar, su sızdıran banyolar… Bunlar yalnızca teknik kusurlar değildir. Her biri, bir ev sahibinin sabrından, huzurundan ve hayallerinden eksilen küçük parçalardır.

Oysa eskiden "usta" denildiğinde akla yalnızca el becerisi gelmezdi. Ustalık; sözüne sadık olmak, yaptığı işi kendi namusu bilmek ve arkasında mahcup olmayacağı bir eser bırakmaktı. Çıraklar sadece testere kullanmayı değil; sabrı, titizliği ve emeğe saygıyı da öğrenirdi. Çünkü biliyorlardı ki bir işi iyi yapmak, önce karakter meselesidir.

Bugün ise hızın, kolaycılığın ve günü kurtarma anlayışının birçok alanda olduğu gibi zanaat kültürünü de yıprattığını görüyoruz. Diploma sahibi olmak elbette kıymetlidir; ancak hiçbir diploma, işini severek yapmanın ve vicdanla çalışmanın yerini tutamaz. Meslek bilgisi öğretilebilir ama meslek ahlakı ancak benimsenirse değer kazanır.

Eski bir marangoz hikâyesi gelir aklıma.

Yaşlı usta, son işini yaparken kapı eşiğini büyük bir özenle ölçer, defalarca zımparalar. Yanındaki arkadaşı dayanamaz:

"Bu kadar uğraşmana gerek var mı? Kim fark edecek ki?"

Marangoz gülümseyerek şu cevabı verir:

"Belki kimse fark etmez ama ben her gün o kapının yanından geçeceğim. Vicdanımdan nasıl saklanacağım?"

İşte ustalık tam da budur.

İnsanın yaptığı işi önce kendi vicdanına beğendirebilmesidir.

Elbette çözüm yalnızca yakınmak değildir.

Meslek odalarının daha etkin olduğu, ustalık belgelerinin daha güçlü denetlendiği, vatandaşın memnuniyetini esas alan şeffaf değerlendirme sistemlerinin kurulduğu bir yapı; hem işini hakkıyla yapan ustaları öne çıkaracak hem de mesleğin itibarını güçlendirecektir.

Biz tüketicilere düşen görev de az değildir. "Tanıdıktır, bizi üzmez." düşüncesi bazen en büyük hayal kırıklığını hazırlayabiliyor. Dostluk başka, iş disiplini başkadır. Yazılı anlaşmalar yapmak, referans araştırmak ve süreci profesyonelce yürütmek hem ilişkileri korur hem de olası kırgınlıkların önüne geçer. Atalarımızın "Dostla ye iç, alışveriş etme." sözü belki de tam da bu yüzden hâlâ güncelliğini koruyor.

Toplumların gerçek gücü, yalnızca büyük binalarında ya da gösterişli projelerinde değil; küçük işleri hakkıyla yapan insanlarında gizlidir. Düzgün kapanan bir kapı, damlatmayan bir musluk, sağlam monte edilmiş bir dolap... Bunların her biri görünmeyen bir vicdanın eseridir.

Çünkü emek, yalnızca alın teri değildir; insanın karakteridir.

Dileğim odur ki işini seven ustaların çoğaldığı, emeğin değer gördüğü, sözün yeniden güven verdiği bir çalışma kültürünü hep birlikte yeniden inşa edelim.

Belki o zaman sadece evlerimiz değil, birbirimize duyduğumuz güven de onarılmış olur.