Toplumda Edep ve Adap: Kaybettiğimiz Değer mi, Unuttuğumuz Sorumluluk mu?

Toplumumuzun her yaşam alanı için ayrı ayrı değerlendirip sınırlarını belirlerlediği davranışların hepsini kapsıyor edep ve adap !

Dilimin döndüğünce günümüz de deforme olan toplumsal edep ve adabı daha önemlisi de bunları kaybederek oluşturduğumuz toplumsal çöküntüye değineceğim…

Okumanız ve paylaşmanız dileğiyle, Konuşma adabı, oturma adabı, cami adabı cenaze adabı vb uzayıp giden değerlerimizin en çok muzdarip olunanları yazacağım.

Edep…Sadece bir kelime değil, bir toplumun ayakta kalma sebebidir.

Adap… Sadece görgü kuralları değil, birlikte yaşamanın sessiz sözleşmesidir.

Bugün dönüp etrafımıza baktığımızda şunu açıkça görüyoruz:

Teknoloji gelişti, şehirler büyüdü, imkânlar arttı…

Ama insanın insana olan saygısı aynı hızla büyümedi.

Hatta çoğu yerde geriledi.

Artık insanlar konuşurken dinlemiyor,

Tartışırken anlamaya çalışmıyor,

Eleştirirken ölçü tanımıyor.

Sosyal medyada bir cümleyle insanlar linç ediliyor,

Sokakta en küçük meseleler büyüyüp kavgaya dönüşebiliyor,

Aile içinde bile tahammül sınırları giderek daralıyor.

Bütün bunların ortak noktası ne biliyor musunuz?

Edep eksikliği.!

Edep; insanın kendini kontrol etme becerisidir.

Öfkesine, diline, tavrına sınır koyabilmesidir.

Adap ise bunun hayata yansımasıdır:

Trafikte sabır,

Komşulukta saygı,

İş hayatında dürüstlük,

Sosyal medyada ölçü…

Bugün en çok zorlandığımız alanlar da tam olarak bunlar.

Eskiden büyükler “ayıp olur” derdi.

Bu cümle bir korku değil, bir dengeydi.

Şimdi ise “bana ne” anlayışı hâkim.

Kimse kimseyi umursamıyor, kimse davranışının başkasına etkisini düşünmüyor.

Oysa toplum dediğimiz şey;

aynı sokakta yaşayan insanların değil,

aynı değerleri paylaşan insanların oluşturduğu bir bütündür.

Edep kaybolduğunda ilk kaybolan şey saygıdır.

Saygı kaybolduğunda güven yıkılır.

Güven yıkıldığında ise toplum çözülmeye başlar.

Bugün yaşadığımız birçok sorunun temelinde aslında bu var:

Birbirine tahammül edemeyen,

Dinlemeyi bilmeyen,

Haklı olmayı haklı kalmaktan üstün gören bir anlayış…

Şunu açıkça söylemek gerekiyor:

Edep sadece bireysel bir tercih değildir.

Toplumsal bir sorumluluktur.

Çünkü edep sadece seni değil,

senin etrafındaki herkesi etkiler.

Bir kişinin nezaketi bir ortamı güzelleştirir,

Bir kişinin kabalığı ise bütün havayı bozar.

Belki de yeniden şu soruyu sormamız gerekiyor:

Biz ne zaman bu kadar sabırsız, bu kadar tahammülsüz olduk?

Ne zaman dinlemek yerine konuşmayı,

Anlamak yerine yargılamayı seçtik?

Unutmayalım…

Edep öğrenilen bir şeydir.

Ailede başlar, toplumda gelişir, hayat boyu devam eder.

Ama aynı zamanda kaybedilmesi de çok kolaydır.

Bugün yeniden edebi konuşmamız gerekiyor.

Yeniden adap dediğimiz o ince çizgiyi hatırlamamız gerekiyor.

Çünkü bir toplumun gücü;

ekonomisiyle, teknolojisiyle değil,

insanlarının birbirine gösterdiği saygıyla ölçülür.

Ve son söz:

Edep, insanın aynasıdır.

Adap ise o aynanın topluma yansıyan görüntüsüdür.

Ayna kirlenirse görüntü de bozulur.

Toplumun yeniden berraklaşması için,

önce o aynayı temizlemek gerekir.!