Geçen sene Ramazan ayının son günleriydi. Yine böyle Cuma günü hazırlandım Cumaya gidiyorum. Bizi tanıyan bir vatandaş! Hocam benim torunlarım var. Babalarının işi yok, evleri bizden ayrı fakir durumdalar. Bende ihtiyarlıktan dolayı oruç tutamıyorum. Toplu olarak oruçlarımın fidyesini torunlarıma versem olur mu? Dedi.

Ayaküstü hemen aklıma gelenler şunlar oldu. Kardeşim! Fıkıh kitaplarına ve bizim Hocalara bakarsan usul ve Fürua yani Dedene, Ninene, Annene, Babana, çocuklarına ve torunlarına zekât, fitre ve fidye düşmez diyorlar. Hatta bir kişi kurban kesse bu yakınlarına o kurbandan pay veremez deniyor.

Ama benim fikrim bu merkezde değil. Bana göre bunların hepsine zekâtta verilir, fidye ve fitre de verilir diyorum. Çünkü Yüce Allah Kuranı kerim de şöyle buyurur:

“Ve (ey insanoğlu!) Yakınlık sahiplerine (yakınlarına, himaye ettiklerine, yanında yer alanlara) hak(lar)ını (tastamam) ver; yoksula (işsiz kalana, çalışamayana, kimsesi olmayana, yeri-yurdu ve barınağı sokaklar olana), yolcuya (yiyecek, içecek, barınma ve yol masrafları bulunmayana) da (haklarını ver). Ama gereksiz yere de saçıp savurma.” (İsra 26) İhsan Aktaş Meali

Yine: Her Cuma hutbesinin sonunda okunan bir ayet vardır. Orada Yüce Allah şöyle buyurur:

“Muhakkak ki Allah, adaleti, (tüm insanlığa) iyilik yapmayı, YAKINLARA YARDIM ETMEYİ emreder; her türlü hayâsızlığı (zina, eşcinsellik, tecavüz, taciz, ahlaksızlık, edepsizlik), fenalık ve azgınlığı da şiddetle yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor” (Nahl 89)

Evet, soru soran vatandaşa yakınlarına, bu ayetleri delil göstererek zekât, Fitre ve Fidye verebileceğini söyledim. Ama yine de doğrumu söyledim, yanlış mı diye içimde bir şüphe ile Cuma günü namazını kılmaya camiye girdim Baktım tanıdığım bir Diyanet görevlisi benim şüphelerimi teyit edecek şekil burada sayılan yakınlara zekât, Fidye ve fitre verilmez diye vaaz ediyor.

Yetmedi, Hutbeye çıkan İmam Efendi de Diyanetin hazırladığı Hutbede aynı şeyler yazılı ki o da yakınlara Fitre, zekât verilmeyeceğini söyledi. Namazın sonunu bekledim, vaaz eden Hoca ile tanışıklığıma güvenerek yanına yaklaştım ve Hocam! Bu yakınlara niye zekât, Fidye ve fitre verilmiyor, bunun Kuran da veya hadiste bir delili var mı” dedim.

Hoca bana zekât verecek kişi o yakınlarına bakmakla mükelleftir. Onlara zaten bakmaya mecburdur dedi. Ben hemen: Hocam bunun bir delili var mı dedim. Hoca dedi ki bu delili şu anda hatırlayamıyorum. Ama bu hafta içinde sana bir delil göstereceğim dedi.

Hocanın göndereceği delili beklerken Kuranda zekât kimlere verileceğini bildiren ayetleri aramaya başladım. Karşıma şu ayet çıktı:

“Sana, (kime) neyi infak edeceklerini soruyorlar. Cevap ver: “Hayır olarak yapacağınız harcama öncelikle ebeveyninize, akrabanıza, yetimlere, yoksullara, yoldakileredir. Her ne iyilik yaparsanız yapın, Allah onu mutlaka bilir.” (Bakara 215)

Bu ayet açık ve net olarak zekât verilecek yerleri sayıyor. Tam başında da Ana ve Babaya verilmesini emrediyor. Birileri burada geçen İnfak zekât, fitre ve fidye değil diyebilir. Bizde İslam Ansiklopedisinin ilgili maddesine baktık ve orada şu izahı gördük:

İnfak nedir? İnfak, Allah rızasını kazanmak için kişinin servetinden ihtiyaç sahiplerine harcama yapması, maddi ve manevi yardımda bulunmasıdır. En kapsamlı infak ürü olan zekât, farz bir infaktır. Zekâtın yanı sıra fitre, sadaka, cömertlik ve vakıf gibi tüm hayır işleri de infak kavramı içerisinde yer alır. (TDV İslam Ansi…4)

Bu duruma göre bu ayetlerin delaleti ile yakınlara zekât, fidye ve fitre verilir diyorum. Yanlışım varsa düzeltene teşekkür ederim.